List Rady Programowej PSPN do Ministra Zdrowia

Warszawa, 25 czerwca 2014 r.

Szanowny Pan

Bartosz Arłukowicz

Minister Zdrowia

Szanowny Panie Ministrze,

Zainicjowana w 2009 roku przez Polską Sieć Polityki Narkotykowej, debata społeczna dotycząca problemów lecznictwa uzależnień, doprowadziła do znaczącego zbliżenia stanowisk różnych środowisk specjalistów. Wyrazem tego zbliżenia były ubiegłoroczna, ogólnopolska konferencja dot. problematyki narkomanii w Konstancinie – Jeziornie i ogłoszona tam deklaracja powołania zespołu ekspertów ds. optymalizacji modelu pomocy osobom używającym narkotyków. Zespół ten, powołany przez dyrektora Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii rozpoczął swoje prace, co środowisko PSPN przyjęło z dużą satysfakcją. W związku z podjętymi działaniami czujemy się w obowiązku przedstawić wszystkim instytucjom i osoby zaangażowanym w działania naprawcze, najistotniejsze w naszej opinii postulaty, których realizacja warunkuje właściwą modernizację systemu pomocy. Oto one:

  1. 1. Konieczne jest skrócenie do 12 miesięcy programów terapii w lecznictwie stacjonarnym i wyspecjalizowanie programów terapeutycznych, zgodnie z obowiązującymi w lecznictwie uzależnień standardami. Obecnie, w większości ośrodków stacjonarnych pacjent przebywa od 12 do 24 miesięcy Programy są słabo zróżnicowane, przez co w niewielkim stopniu odpowiadają specyficznym potrzebom różnych grup pacjentów. Stacjonarne programy długoterminowe powinny zawierać komponent edukacyjny w zakresie uzawodowienia i przygotowania do poruszania się na rynku pracy.
  2. 2. Konieczne jest wzmocnienie lecznictwa ambulatoryjnego, poprzez umożliwienie placówkom tego sektora szerszego stosowania nowych i deficytowych usług, w tym leczenia substytucyjnego, programów dla osób nadużywających konopi, programów postrehabilitacyjnych.
  3. 3. Stosowanie najpopularniejszego narzędzia readaptacji społecznej, jakim jest hostel readaptacyjny należy ograniczyć do największych miast. Tylko w warunkach dużej aglomeracji miejskiej pacjent ma realne szanse na usamodzielnienie w tym, na znalezienie pracy, zdobycie wykształcenia czy kwalifikacji zawodowych.
  4. 4. Konieczne jest poprawienie dostępności i efektywności leczenia substytucyjnego uzależnień od opioidów. Dostęp należy zwiększyć, przede wszystkim poprzez wykorzystanie już istniejącej infrastruktury placówek ambulatoryjnych świadczących usługi zdrowotne w zakresie terapii uzależnień i lecznictwa psychiatrycznego. Aby działające programy ambulatoryjne dostatecznie szeroko wprowadziły do swojej oferty rzeczone świadczenie, zasady jego udostępnienia i prowadzenia powinny ulec uproszczeniu. Chodzi tu głównie, o możliwość wydawania leków substytucyjnych w aptekach (przepisywanie ich „na receptę”), zamiast jak dotychczas w placówce prowadzącej leczenie. Zmianę taką można wprowadzić posiłkując się doświadczeniami wielu państw europejskich z zastrzeżeniem, że przepisywanie na receptę powinno dotyczyć tylko leków o najbezpieczniejszej dla pacjenta charakterystyce farmakologicznej.

Wszystkie proponowane tu zmiany powinny zostać wprowadzone równolegle, ponieważ każda z nich wypływa stymulująco na pozostałe. Przykładowo, poprawa dostępu do leczenia substytucyjnego wzmocni leczenie ambulatoryjne, a optymalizacja działań z zakresu readaptacji społecznej poprawi skuteczność wszystkich terapii. Należy mieć na uwadze, że proponowane zmiany w większym stopniu racjonalizują gospodarowanie już dostępnymi zasobami, niż wymagają angażowania nowych nakładów finansowych. Obecnie nakłady te i tak, nie są w skali kraju znaczące (całość nakładów NFZ na lecznictwo uzależnień od substancji psychoaktywnych, to ok. 120 mln zł rocznie).

 

Z poważaniem,

Członkowie Rady Programowej Polskiej Sieci Polityki Narkotykowej:

Ewa Wanat – dziennikarka

Ewa Woydyłło – Osiatyńska – psycholog, terapeuta uzależnień

Dr Marek Balicki – lekarz psychiatra, były Minister Zdrowia

Dr Piotr Kładoczny – prawnik

Prof. Krzysztof Krajewski – prawnik

Piotr Pacewicz – dziennikarz

Prof. Jerzy Vetulani – biochemik, neurobiolog

 

W imieniu wyżej wymienionych osób:

Marta Gaszyńska – sekretarz Komitetu Sterującego Polskiej Sieci Polityki Narkotykowej

 

Załączniki:

  1. Stanowisko KS PSPN ws. obowiązującego modelu terapii substytucyjnej dla osób uzależnionych od opioidów
  2. Stanowisko KS PSPN ws. terapii stacjonarnej i innych form pomocy osobom używającym narkotyków
PODZIEL SIĘ